नेपालमा बर्सेनि तीन हजार औलो रोगी 

काठमाण्डौ वैशाख १२ । 

नेपालमा सन् १९७८ देखि औलो उन्मूलन कार्यक्रम सञ्चालन गरिए पनि बर्सेनि करिब तीन हजार औलो रोगी भेटिने गरेको स्वास्थ्यसेवा विभागले जनाएको छ । सन् २०१६ सम्म औलो सर्ने डरलाई कम्तीमा पनि ९० प्रतिशतले कम गर्ने लक्ष्य राखिएको स्वास्थ्य सेवा विभाग इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. जिबी ठाकुरले बताउनुभयो । ‘औलो ग्रसित क्षेत्रलाई जोखिमका आधारमा वर्गीकरण गरी रोगको शीघ्र निदान र तत्काल नेपालका तराई क्षेत्रका १३ जिल्ला औलोको जोखिममा छन्  । 

असार, साउन र भदौ महिनामा यो रोग बढी देखिने गर्छ । देशमा ३१ जिल्लामा हालसम्म करिब २२ लाख विषादीयुक्त झुल वितरण गरिसकिएको छ । नेपाल र भारतबीचको खुला सिमानाबाट आयातीत औलो बिरामी, औषधिको प्रतिरोध, औलोको शीघ्र परीक्षण सामग्रीको जथाभाबी प्रयोग र आवश्यक कानुनको अभाव नै औलो उन्मूलनका प्रमुख चुनौती रहेको निर्देशक डा. ठाकुरले जानकारी दिनुभयो ।

 विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको आह्वानमा सन् २००८ देखि विश्व औलो दिवस मनाउन थालिएको हो । भोलि मनाउन लागिएको यस वर्षको विश्व औलो रोगविरुद्वको दिवसको नारा ‘उपलब्धि जोगाउँदै जीवन रक्षा गर्न औलोमा लगानी गरौँ’ भन्ने नारा तय गरिएको छ ।

सुन्दरी र समाजसेवा

तनहुँ, वैशाख ६ - अनेक नाउँका ब्युटी कन्टेस्टमा सहभागी भएका अनेक सुन्दरीहरू प्रतियोगिता सकिएलगत्तै कहाँ हराउँछन्, पत्तो हुन्न । उपाधि जिते के-के न गर्छु भन्नेहरूको पनि अनुहार त्यति देख्न पाइन्न । 

गत वर्षको 'मिस मगर' का प्रतियोगीहरू एउटा राम्रो थालनी गरेका छन् । २० सुन्दरीहरू संगठित भएका छन्, आपतवपत्मा परेकाहरूलाई सघाउन । 'हाम्रो सानो प्रयासले कसैलाई राम्रो हुन सक्छ कि भनेर चैत तेस्रो साता संगठित भएका हौं,' समूहकी अध्यक्ष तथा मिस मगर २०११ की फस्ट रनर अप सुशीला थापामगरले भनिन्, 'प्रतिगोगितामा भाग लिँदा सिकेको सेवा भावबारे तालिमलाई व्यवहारमा उतार्न पनि एक जुट भएका हौं ।'

उनीहरूले मृगौला प्रत्यारोपण गर्न आर्थिक अभाव झेलेका घाँसीकुवाका ३९ वषर्ीय कुवीर आलेमगरलाई सहयोग जुटाउन घरदैलो र सांस्कृतिक कार्यक्रम गरिसकेका छन् । ४६ हजार रुपैयाँ जुटाइसकेका छन् ।

सुशीलाले भनिन्, 'हाम्रो अभियानलाई सबैले साथ दिनुभएको छ ।' उनले वातावरण, मानव स्वास्थ्य, लागूपदार्थ दुव्र्यसनको क्षेत्रमा समेत काम गर्ने उनीहरूको योजना छ ।

'मिस मगर तनहुँ' की विजेता तथा संगठनकी कोषाध्यक्ष सारा रानामगरले विभिन्न क्लब, व्यास नगरपालिका र जिविसबाट समेत सकारात्मक प्रतिक्रिया पाएको बताइन् ।  

राष्ट्रिय लोकदोहरी प्रतिष्ठानका निवर्तमान अध्यक्ष दुर्गा रायमाझीले समेत उनीहरूको अभियानको प्रशंसा गरे । तीन दिनअघिको कार्यक्रममा सहभागी भएका उनले भने, 'मगर सुन्दरीहरूले जस्तै समाजका सबैले एक अर्काप्रति सहयोग भाव राख्न सके कोही दुःखी हुने थिएनन् ।'

मगर भाषाका स्रष्टा यमबहादुर आलेमगरले मगर युवतीहरूको यो अभियानले नयाँ पुस्तालाई सही काममा लाग्न प्रेरित गर्ने औंल्याए । 'समाज सेवामा हामी पनि सक्रिय हुन्छौं भनेर उनीहरू भेला भए,' उनले भने, 'मिस मगरहरूको ऊर्जा र सहयोगी सोच देखेर हामीलाई समेत हौसला मिलेको छ ।' सुन्दरीहरूका हेल्पिङ ह्यान्डस्ले अरू धेरैलाई उत्साह देलान् ।

कोरियामा "लुम्बिनी नेपाल तथा कोरियाको बौद्ध धर्म" बिषयक अन्तर क्रिया कार्यक्रम सम्पन्न

पुरु जोशी - नेपाल राजदूतावास तथा लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०१२ कोरिया समितिको संयुक्त आयोजनामा "लुम्बिनी नेपाल तथा कोरियाको बौद्ध धर्म" बिषयक अन्तर क्रिया कार्यक्रम यहि अप्रील १५ का दिन नेपाली दूतावास भवनमा भब्य रुपमा सम्पन्न भएको छ ।

नेपाल राजदुतावासका कार्यबाहक राजदूत राजाराम बर्तौला, सभाका प्रमुख अतिथि तथा प्रबचक जिन्गाक, बौद्ध सम्प्रदायका अध्यक्ष गुरुबर ह्ये जङ, लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०१२ का संयोजक गुरु नबिन बज्राचार्य, नेपाल बौद्ध परिवारका अध्यक्ष इश्वर गुरुङबाट सभाको उद्घाटन पानसमा बत्ति बालेर भएको थियो भने उहाँहरुको स्वागत खाता ओढाएर भएको थियो । कार्यक्रमको सुरुवात विश्व शान्तिको लागि गुरु नबिन बज्राचार्यद्वारा बुद्ध धर्म अनुरुप प्राथनाबाट भएको थियो भने अन्त पनि सम्पूर्ण प्राणीहरुको सुख शान्तिका लागि प्राथनाबाट गरिएको थियो ।

सो कार्यक्रममा स्वागत भाषण लुम्बिनी भ्रमण वर्षका सल्लाहकार तथा नेपाल बौद्ध परिवारका अध्यक्ष इश्वर गुरुङले गर्नु भएको थियो र तत्पश्चात प्रबचन कार्यक्रम रहेको थियो । सो कार्यक्रमका प्रमुख प्रबचक कोरियाको दोस्रो ठुलो बौद्ध सम्प्रदायका अध्यक्ष श्रद्धय गुरुबर ह्ये जङले यसरी प्रबचन दिनु हुँदै भन्नु भयो, "संसारमा तिन वटा कुराको बढी महत्त्व छ: प्राकृतिक सम्पदामा अग्लो हिमाल सगरमाथा, सर्बश्रेष्ठ प्राणीमा गौत्तम बुद्ध, सर्वश्रेष्ठ दर्शनमा बुद्धले दिएको शान्तिको दर्शन हो । यसकारण अग्लो हिमाल भएको नेपाल र सर्बश्रेष्ठ प्राणी बुद्ध जन्मिएको देश नेपाल भएकोले नेपालीहरुले यी दुबैलाई आफ्नो काँधमा राखेर बुद्धको शान्ति दर्शनलाई विश्व भर प्रचार गर्नुपर्ने अभिभारा रहेको छ ।" शान्तिको दर्शनलाई प्रचार प्रसार गर्न एकले अर्काको अस्तित्वलाई स्वीकार गर्नु पर्ने कुरा फूल र फूलका पत्रहरुको उदहारण देखाउँदै निक्कै सरल रुपमा बुझाउनु भयो ।

लुम्बिनीको बिषयमा १९८६ तथा २०१२ मा उहाँले लुम्बिनी भ्रमण गरेको प्रसङ्ग सुनाउँदै, १९८६ ताकाको लुम्बिनीको स्वरुप र अहिले २००९ मा लुम्बिनीको स्वरुपमा धेरै परिवर्तन देखेको र आफ्नो मन मस्तिस्क १९८६ कै लुम्बिनी स्वरुप ताजा रहेको बताउँदै पुरातात्वीक स्थल तथा बस्तुहरुलाई यथास्थिति मै संरक्षण गरेर राखेमा मात्र त्यसको महत्त्व हुने र समयसंगै महत्त्व बढ्ने हुँदा लुम्बिनीलाई पनि आधुनिक तरिकाले बिकाश गर्नुभन्दा पहिले कै लुम्बिनीको स्वरुप मै संरक्षण गर्नु पर्ने कुरालाई जोड दिँदै सो अनुरुप गरेमा जिन्गाक बौद्ध सम्प्रदायले नेपाल सरकार तथा जनतालाई साथ दिन सक्ने प्रतिबद्धता जाहेर गर्नु भयो।

अन्तमा जिन्गाक बौद्ध सम्प्रदायले बुद्धको जन्मभूमि लुम्बिनी नेपालमा रहेको भन्ने तथ्यलाई प्रचार प्रसार गर्दै आईरहेको र आगामी दिनहरुमा अझ बढी आफ्नो तर्फबाट सक्दो प्रचार प्रसार गर्ने बताउनु भयो  । उहाँले बुद्धको जन्मभूमि इन्डिया भनेर कोरियनहरुमा भ्रम रहेको कुरा स्वीकार्दै सो भ्रमलाई हटाउन कोरियामा भएका सम्पूर्ण संस्थाहरुले संस्थागत रुपमा तथा प्रत्येक व्यक्तिहरुले पनि व्यक्तिगत रुपमा सम्बन्धित कोरियन सरकारी निकायहरुलाई पत्राचार गर्नुपर्ने र त्यसो गरेमात्र बुद्ध जन्मभूमि लुम्बिनी नेपालमा रहेको कुरा कोरियामा ब्याप्त रहेको बुद्धको जन्म स्थान सम्बन्धि रहेको भ्रम हटाउन अझ सजिलो हुने बताउनु भयो ।

सो प्रबचनका लागि नेपाल राजदूतावासका कार्यबाहक राजदूत राजाराम बर्तौलाले धन्यबाद गर्नु भयो । उहाँले लुम्बिनीको प्रचार प्रसारमा तथा नेपालको भूमि पुत्र बुद्धको उपदेशलाई कोरिया भरि प्रचार प्रसार गर्नु भएकोमा धन्यबाद पत्र दिनुभएको थियो र जिन्गाक बौद्ध सम्प्रदायबाट धन्यबाद सहित जिन्गाकको सम्झनाको चिनो दिनुभएको थियो भने लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०१२ कोरिया उपसमितिको तर्फबाट लुम्बिनीको तस्वीर प्रदान गरिएको थियो ।

सो कार्यक्रममा नेपालका श्रमसहचारी श्री कृष्ण हरि पुस्कर लगाएत अन्य सरकारी कर्मचारी तथा विभिन्न संघ संस्थाका प्रतिनिधि गरि करिब ८० जना कोरियावासी नेपालीहरुको सहभागितामा रहेको थियो भने सो कार्यक्रम निर्धारित समयमा सुरु भएर निर्धारित समयमै सम्पन्न भएको थियो ।

अन्तमा लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०१२ कोरिया उपसमितिको सफलताको कामना गर्दै सम्पूर्ण उपसमितिका सदस्यहरुलाई श्रद्धय गुरु ह्ये जङले शुभकामना स्वरुप खाता ओढाई सम्मान गर्नु भएको थियो । कार्यक्रमको संचालन कोरियन भाषामा लुम्बिनी भ्रमण बर्ष कोरियाका उपसमितिका संयोजक गुरु नबिन बज्राचार्यज्यु तथा नेपालीमा सो उपसमितिका सदस्य राज देसारले गर्नु भएको थियो ।

क्यासिनोले तिर्न वाँकी वक्यौता एक महिना भित्र असुल उपर गर्न सरकारलाई निर्देशन

काठमाडौं, ६ वैशाख । संसदको सार्वजनिक लेखा समितिले नेपालका क्यासिनोले तिर्न वाँकी वक्यौता एक महिना भित्र असुल उपर गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको छ । 

सिंहदरबारमा आज बसेको समिति बैठकले क्यासिनोले तिर्न बाँकी वक्यौताका बिषयमा अर्थ मन्त्री वर्षमान पुन र पर्यटन मन्त्री लोकेन्द्र विष्ट मगरसँग स्पष्टीकरण समेत लिएको छ ।

 समितिले यसअघि २०६७ पौस १३ गते दिएको निर्देशन कार्यान्वयन नभएको भन्दै सोही निर्देशन अनुसार वक्यौता असुल गर्न दोहराएर निर्देशन दिएको सभापति रामकृष्ण यादवले जानकारी दिनु भयो ।

तत्कालिन निर्देशनपछि पनि चार वटा क्यासिनोबाट उठ्नुपर्ने चालीस करोड रुपैयाँ भन्दा बढी रकम असुल उपर नहुनुको कारण बारे अर्थमन्त्री र पर्यटनमन्त्रीसँग समितिले स्पष्टिकरण लिएको थियो । 

अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले क्यासिनोका पूराना सञ्चालक फरार भएको र नयाँ संचालकले वक्यौता रकम तिर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका कारण समय लागेको वताउनु भयो ।

होटल याक यण्ड यतिको क्यासिनो रोयलले चार करोड ६५ लाख, सोल्टीको क्यासिनो नेपालले सत्र करोड, फुलवारी होटलको फूलबारी क्यासिनोले ६ करोड र अन्नपूर्ण होटलको क्यासिनो अन्नाले ११ करोड रुपैयाँ राजश्व तिरेका छैनन् । राजश्व तिर्न वाँकी यो विवरण २०६८ मंसिर मसान्तसम्मको मात्र हो ।

वर्षमा एक परिवारलाई आठ ओटा खाना पकाउने ग्यासका सिलिण्डर अनुदान,उपभोक्ता कार्ड वितरण

काठमाडौ, ५ बैशाख । वर्षमा एक परिवारलाई आठ ओटा खाना पकाउने ग्यासका सिलिण्डर अनुदान दिने गरी आजदेखि उपभोक्ता ग्यास कार्ड वितरण गरिदैछ । 

प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईलाई कार्ड प्रदान गरेर ग्यास कार्ड वितरणको काम सुरु गरिने ग्यास उपभोक्ता महासङ्घका कार्यवाहक अध्यक्ष अर्जुनकुमार देवकोटाले जानकारी दिनुभयो । कार्यवाहक अध्यक्ष देवकोटाका अनुसार प्रधानमन्त्रीलाई एक नम्बरको ग्यास कार्ड प्रदान गरिने छ । 

सरकारले उपभोक्ता र व्यावसायिक ग्यास कार्ड एकैपटक वितरणमा ल्याउने योजना बनाए पनि व्यावसायिक सिलिण्डर निर्माणमा ढिलाईका कारण हाल उपभोक्ता कार्डमात्र वितरण गर्न लागिएको हो । बजारमा भएको ग्याँस अभाव पूर्ति र कालोबजारी नियन्त्रण गर्न वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय, उपभोक्ताको क्षेत्रमा क्रियाशील संघसंस्थाको सक्रियतामा ग्याँस कार्ड वितरण गर्न लागिएको हो । 

अमेरिकामा नेपाली बिद्यार्थीको मृत्यु

काठमाडौ, ४ बैशाख । नर्सिङ पढिरहेका अर्घाखाँची केरूङगा स्थायी घर भएका २५ बर्षीय भेषराज पाण्डेको आईतबार दिउसो न्युयोर्कस्थित वेकअफ अस्पतालमा उपचारको क्रममा मृत्यु भएको छ । 

नेपालीहरुको उल्लेखीय बस्ती  रहेको रिजउडस्थित आफनो अपार्टमेन्टमा आईतबार नै पाण्डेलाई अचेत अवस्थामा फेला पारेपछि  नजिकै सो अस्पतालमा पुर्याइएको थियो । मृत्युको कारण बारे हालसम्म अस्पतालले केही नजनाएपनि उनले आत्महत्या गरेको हुनसक्ने प्रहरीको प्रारम्भिक रिपोर्टमा उल्लेख छ । उनको अपार्टमेन्टबाट प्रहरीले बिषक्त औषधी फेला पारेको थियो ।अपार्टमेन्टमा रहेका अन्य साथीहरु कामको सिलसिलामा बाहिर रहेको मौकामा पाण्डेले ढोकाको चुकुल लगाएर कोठा भित्र रहेका थिए । निकै समयपछि पनि ढोका नखुलेपछि पल्लो कोठाको एक युवकले अन्य साथीहरुलाई बोलाएर ढोका फोडदा पाण्डे अचेत अवस्था फेला परेका थिए । अस्पतालले दुई घण्टा पछि उनलाई मृत घोषित गरेको थियो ।

पाँच बर्ष अघि अध्ययनको लागि अमेरिका आएका पाण्डेले गत बर्ष न्युयोर्कको होस्टोस कलेजबाट रजिस्टर्ड नर्सको कोर्ष पुरा गरेपछि केही महिना नर्थ क्लारोलिनाको एक अस्पतालमा काम गरेका थिए । त्यहाँबाट दुई महिना अघि न्युयोर्क फर्किएका पाण्डे कामको खोजी गरिरहेको र पढाईलाई निरन्तरता दिने योजनामा थिए । 

अनौपचारिक शिक्षा खर्चमात्र धेरै, उपलब्धि शून्य

गजुरी (धादिङ), ६ वैशाख । विकट उत्तरी तिप्लिङ गाविसको तथ्याङ्क हेर्ने हो भने त्यहाँ अहिले कोही पनि निरक्षर छैनन् । 

सबैलाई साक्षर बनाउने अभियान नै सञ्चालन गरेर सबै साक्षर भएको तथ्याङ्क जिल्ला शिक्षा कार्यालयमा रहेको अनौपचारिक शिक्षा डेस्कमा उपलब्ध छ । तिप्लिङ गाविसलाई व्यावहारिक रूपमा हेर्ने हो भनेचाहिँ धेरै मानिसले आफ्नो नाम पनि लेख्न सक्दैनन् भन्दा कार्यालयमा बस्ने पत्याउँदैनन् तर यो सत्य हो । गाविसका अधिकांश मानिसले आफ्नो नाम समेत लेख्न नसकेको प्रमाण जिविसको कार्यालयमा देख्न सकिन्छ । तिप्लिङबाट जिविसमा माग भएका योजनामा ल्याप्चे लगाइएको प्रशस्त निवेदन छन् । 

उत्तरको तिप्लिङमात्र होइन दक्षिणको महादेवस्थान गाविस पनि तथ्याङ्कमा साक्षर भएको तर व्यवहारमा ल्याप्चे बढी भएको गाविसमा पर्छ । सरकारले खर्च गरेको करोडौँ रकम सकिइसक्यो । तथ्याङ्कमा साक्षर भएको देखिन्छ तर व्यवहारमा हेर्न जाने हो भने धेरैजसो मानिस ल्याप्चे छन् । तिप्लिङ गाविसमा तामाङ समुदायको बसोबास छ भने महादेवस्थान गाविसमा चेपाङलगायतका जनजाति र ब्राह्मणक्षेत्रीको बसोवास छ । उनीहरू शिक्षा, स्वास्थ्यबाट वञ्चित हुँदै आएका छन् । 

साक्षरता अभियानअन्तर्गत १९ गाविसमा अहिले अनौपचारिक शिक्षाअन्तर्गतका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको जिल्ला शिक्षा अधिकारी दीपेन्द्र सुवेदीले जानकारी दिनुभयो । जिल्लाका ५० गाविसमा साक्षर गराउनुपर्ने ८३ हजार १७८ मध्ये पाँच हजार २३९ जना गत वर्ष साक्षर भएको पनि सुवेदीले जानकारी दिँदै जिल्लामा अनौपचारिक शिक्षालाई प्राथमिकता दिन नसकिएको बताउनुभयो । जिल्लामा अनौपचारिक शिक्षाका लागि रु तीन करोड खर्च भइसकेको छ तर उपलब्धि न्यून भएकाले सरोकारवालालाई नयाँ नीति बनाएर लागु गर्न अनुरोध गरिएको छ । 

राजनीतिक भागबन्डा नमिलेका कारण गत वर्ष जिल्लाको चैनपुर र नलाङ गाविसमा अनौपचारिक शिक्षाका निरीक्षक नियुक्त गर्न नसकेर काम भएको थिएन । अनौपचारिक शिक्षा केन्द्रले मङ्गलबार धादिङबेँसीमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा केन्द्रका निर्देशक बाबुराम पौडेलले अनौपचारिक शिक्षाको कार्यक्रम उपलब्धिमूलक हुन नसकेको बताउनुभयो । कार्यक्रममा उपनिर्देशक केशवप्रसाद दाहालले ३१ लाख साक्षर भएको तथ्याङ्क रहेको बताउँदै यसका लागि रु तीन अर्ब ४६ करोड खर्च भएकाले आशा गरेअनुरूप प्रगति नभएको समीक्षा गर्नुभयो । 

सरकारले चलाएको अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रमको मोडेल हरेक वर्ष फेरिने र जागिर खानका लागि चलाइएको जस्तो भएकाले आगामी वर्षदेखि अनौपचारिक शिक्षासँगै सीपको कक्षा एकैपटक चलाउन जिल्लामा क्रियाशील सरोकारवालाले अनौपचारिक शिक्षा केन्द्रसँग माग गरेका छन् । 

अन्तर्जातीय विवाह गर्ने जोडी पुनःस्थापित -Inter-Cast marriage

दाङ, ६ वैशाख । अन्तर्जातीय विवाह गरेकै कारण विस्थापित गङ्गापरस्पुर गाविस–६ ठुलीचौर दाङ निवासी २६ वर्षीय नरबहादुर बुढा र २१ वर्षीया सिर्जना विकलाई मङ्गलबार सोही गाउँमा पुनःस्थापना गरिएको छ ।

मङ्गलबार ठूलीचौर पुगेको मानवअधिकारकर्मी, दलित अधिकारकर्मी, सरोकारवाला र पत्रकारको टोलीले इलाका प्रहरी कार्यालय गढवाको सहयोगमा उहाँहरूलाई पुनःस्थापना गरेको हो । गाउँका भद्रभलाद्मीसँग टोलीले छलफल गरी गाउँलेकै रोहबरमा नरबहादुर र सिर्जनालाई पुनःस्थापना गराएको हो । तीन वर्ष पहिले पे्रमविवाह गरेका एकै गाउँका नरबहादुर र सिर्जना घरपरिवारले स्वीकार नगरेपछि भारत र माइतमा बस्दै आउनुभएको थियो । 

केही दिनअगाडि भारतबाट फर्किएका नरबहादुर र सिर्जनालाई गङ्गापरस्पुर गाविसका सामाजिक परिचालकको सहयोगमा घरमा भित्र्याइएको थियो तर घरमा भित्र्याएको भोलिपल्ट नै नरबहादुरका दिदी शान्ति बुढा, ठूलीआमा नन्दकली डिसी, उनका छोरा ज्ञानेन्द्र छोरी खिमाले ‘कामीको छोरी बिहे गरेकालाई पनि किन भित्र पसालेको’ भन्दै लछारपछार गरी घरनिकाला गरेपछि गाउँमा समेत बस्न नसक्ने स्थिति भएको भन्दै नरबहादुर र सिर्जना न्याय माग्दै जिल्ला सदरमुकाम घोराही आउनुभएको थियो । कथित तल्लो जातको नाममा अन्तर्जातीय विवाह गरेकै कारण आफूहरूले विभेद गरेर गल्ती गरेको भन्दै ज्ञानेन्द्र र खिमाले माफी मागेका छन् ।

मङ्गलबार त्यहाँ पुगेका हरप्लेस दाङका संयोजक विनोद केसी, दलित गैरसरकारी संस्था महासङ्घ (डिएनएफ) का केन्द्रीय उपाध्यक्ष निर्मला गुप्ता, उत्पीडित जातीय मुक्ति समाज दाङका अध्यक्ष मानबहादुर विश्वकर्मा, दलित महिला एकता केन्द्रका कल्पना नेपाली, दलित पत्रकार सङ्घ दाङका अध्यक्ष जनक नेपाली तथा पत्रकार समक्ष उनीहरूले माफी मागेका हुन् ।रासस

चपली हाइट हिन्दीमा पनि

काठमाडौ, वैशाख ५ - 'चपली हाइट' अब भारतीय टेलिभिजन च्यानलमा हिन्दीमा प्रसारण हुनेछ । निर्माता अर्जुनकुमारले भारतको एउटा कम्पनीलाई स्टार गोल्डमा प्रसारण अधिकार दिएर यो फिल्म २० लाख रुपैयाँमा बेचेका छन् । 'सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर बाँकी नै भएकोले उताको कम्पनीलाई अहिले गोप्य नै राखिएको छ,' उनले भने, 'सम्झौताका लागि केही दिनमै उनीहरू आउँदै छन् । एड्भान्स भने लिइसकिएको छ ।'

सम्झौता पक्का भएपछि 'चपली हाइट' को हिन्दी भाषामै डबिङ, मिक्सिङ र गीतहरू पुनः रेकर्ड गराउने खर्च भने निर्माताले नै बेहोर्नुपर्नेछ । 'पैसा त खासै हात नपर्ला तर नेपाली फिल्म पनि हिन्दी टेलिभिजनमा आउनु ठूलो कुरा ठानेर बेचेका हौं,' अर्जुनकुमारले भने । पुनरुत्पादनका लागि झन्डै १३ लाख रुपैयाँ खर्च हुने उनको अनुमान छ । फिल्मको लम्बाइ र कथामा परिवर्तन नगरिने गरी स्टार गोल्डमा मात्रै प्रसारण गर्न भारतीय वितरक सहमत भएका छन् । 'लुट' ले पनि भारतीय टेलिभिजनमा प्रसारण अधिकारका लागि स्वामित्व बिक्री गर्न लागेको बताइएको छ ।

झन्डै १५ लाखमा बनेको 'चपली हाइट' ले स्वदेशमा गतिलो व्यापार गरिरहेको छ । यही अपि्रल २२ मा अस्ट्रे्रलियामा समेत फिल्म प्रदर्शन हुन लागेको फिल्ममा विनीता बराल, आमिर गौतम र राज घिमिरेको अभिनय रहेको छ ।

चौथो दिनसम्ममा अवकाश रोज्नेको सङ्ख्या पाँच हजार ८०

काठमाण्डौ,वैशाख ५ । 

पुनर्वर्गीकरणको काम सुरु भएको चौथो दिनसम्ममा स्वेच्छिक अवकाश रोज्ने लडाकुको सङ्ख्या पाँच हजार चार सय ८० पुगेको छ । विभिन्न शिविरमा गरेर समयोजन रोज्ने लडाकुहरुको सङ्ख्या चार हजार दुई सय २५ छ । पुनर्वर्गीकरणको काम नसकिएकोले समायोजनमा जाने लडाकुको सङ्ख्या अझ घट्ने लडाकु रेखदेख, समायोजन तथा पुनस्थापना विशेष समिति मातहतको सचिवालयले जनाएको छ । 

आज दिनभरमा ७ ओटै लडाकुका मुख्य शिविरमा पुनर्वर्गीकरणको कामसक्ने तयारी भएको सचिवालय संयोजक बालानन्द शर्माले सीआईएनलाई जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार कैलालीको लडाकु शिविरमा बाहेक अन्य शिविरमा पुनवर्गीकरणको काम प्राय सकिएको छ । प्राविधिक समस्याका कारण केही शिविरमा थोरै लडाकुको पुनर्वर्गीकरणको काम बाँकी रहेको र आजै टुङ्गो लगाउने प्रयास भइरहेको पनि संयोजक शर्माले बताउनुभयो । कैलालीको सातौँ डिभिजनमा पुनर्वर्गीकरणको काम सकिए आजै समायोजन रोजेका लडाकु र हतियार नेपाली सेनाको जिम्मा लगाउने तयारी भएको छ ।

खेलबाट टाढिंदै नेपाली सेना

काठमाडौ, चैत्र ४ - कुनै बेला नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सफलता दिलाउन सेनाका खेलाडीको योगदान मुख्य हुन्थ्यो । सेनाको यस्तो गर्विलो योगदान इतिहास बन्दै गएको छ । नेपाली खेलकुदमा घट्दो सक्रियतासँगै पछिल्ला समय अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुदमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने सेनाका खेलाडीको संख्या पातलिंदै गएको छ । यस्तोमा मुख्य बाधक बनेको छ, सेना र सरकारको विवाद । निहुँचाहिँ पीएलएको उपस्थिति ।

माओवादी जनसेनाको पीएलए स्पोर्ट्स क्लबलाई सहभागी गराएको भन्दै नेपाली सेनाले पछिल्ला दुई राष्ट्रिय खेलकुद त्याग्यो । पाँचौं राष्ट्रिय खेलकुदमा पीएलए सहभागी भएको खेल सेनाले बहिष्कार गर्‍यो ।

सेनाले फेरि उस्तै निहुँ बनाएर छैटौं राष्ट्रिय खेलकुद पनि बहिष्कार गर्‍यो । त्यसैले सेना पछिल्ला तीन वर्षयता नेपाली खेलकुदमा विवादमा मुछिंदै आएको छ । सक्रियता छाड्दै आएको छ । राष्ट्रिय

खेलकुद नेपालको आन्तरिक प्रतियोगिता हुन् ।

सेनाको दक्षिण एसियाली प्रतियोगिताभन्दा नेपालका लागि च्यालेन्ज कप महत्त्वपूर्ण थियो । सुरुका दुई खेलमै बेहोरेको हारले अन्तिम चारमा पुग्ने सम्भावना समाप्त भए पनि तुर्कमेनिस्तानसँगको खेलमा नेपालको प्रतिष्ठा जोडिएको थियो । त्यसैले सेना समस्याका रूपमा निम्तिएको थियो ।

देशको प्रतिष्ठासँग जोडिएको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता 'एएफसी च्यालेन्ज कप' मा नेपालको प्रतिनिधित्व गरिरहेका दुई खेलाडी पनि उसले राष्ट्रिय टिमबाट 'जबर्जस्ती' लग्यो । उसको त्यो कार्य विश्व फुटबलको सर्वोच्च संस्था 'अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा)' को नियमविपरीत थियो । नेपाली फुटबलमा सेनाको हैसियत क्लब बराबर हो । फिफा नियमानुसार अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागी भइरहँदा राष्ट्रिय टिमका खेलाडी बीचैमा क्लबले लैजान पाउँदैन । लग्यो भने क्लब कारबाहीमा पर्छ । उसलाई कारबाही गर्ने अधिकार अखिल नेपाल फुटबल संघ -एन्फा) मा निहित छ । उसले सेनालाई कारबाही गर्छ, गर्दैन ? त्यो हेर्न बाँकी नै छ ।

यदि एन्फाले सेनालाई कारबाही गर्ने हिम्मत गरेन भने अन्य क्लबले पनि चाहिएका बेला राष्ट्रिय टिमका खेलाडी लाने बाटो खुल्नेछ । र, त्यो नेपाली फुटबलकै सबैभन्दा खराब परम्परा हुनेछ । यस्तोबाट रोक्न पनि एन्फाले सेनालाई कारबाही गर्नु आवश्यक छ । देशको प्रतिष्ठालाई दाउमा लगाएर सेनाले विभागीय स्वार्थपूर्तिका गर्न दुई खेलाडी अपहरणको शैलीमा लगेको थियो ।

सेनालाई कारबाही भएन भने अन्य फुटबल क्लबलाई अन्याय हुनेछ । किनभने उनीहरूले चाहिएका बेला राष्ट्रिय टिममा रहेका आफ्ना खेलाडी क्लबबाट खेलाउन पाएका छैनन् । फुटबलमा सर्वाधिक लगानी गरेको मनाङ-मस्र्याङ्दी क्लबले त अधिकांश खेलाडी राष्ट्रिय टिममा रहेकाले धेरै प्रतियोगिता छाडेको थियो । अन्य क्लबले पनि राष्ट्रिय टिमसँग भएका खेलाडी सबै प्रतियोगितामा उपयोग गर्न पाएका छैनन् । यस्तोमा सेनालाई मात्र छुट दिइयो भने क्लबप्रति एन्फाको व्यवहार समान हुने छैन ।

मिडफिल्डर राजु तामाङ र गोलकिपर विकास मल्ललाई सेनाले लगेपछि चुलिएको हालको विवाद विश्व फुटबलकै दुर्लभ घटना हो । यसअघि यस्तो विवाद कहीं कतै देखिएको थिएन । बेलायती प्रशिक्षक ग्राहम रोबर्ट्सले हतियारधारी सेनाले खेलाडी 'अपहरण' गरेको घटनाले नेपाल १६ औं शताब्दीमा रहेको बताए । 'विश्व २१ औं शताब्दीमा छ । तर नेपाल १६ औं शताब्दीमै रहेछ । कारण सेनाले जे चाह्यो त्यही गर्न पाउने रहेछ,' उनले पत्रकार सम्मेलनमै भनेका थिए ।

विभागीयमै राख्ने ?

दुईपल्ट राष्ट्रिय खेलकुद बहिष्कार गरेको नेपाली सेनाले देशको प्रतिष्ठामा आँच आउने गरी दुई फुटबल खेलाडी राष्ट्रिय टिमबाट लगेपछि उसलाई विभागीय टिमकै हैसियतमा राख्नेबारे पनि प्रश्न उठ्न थालेको छ । घरेलु खेलकुदको ओलम्पिक मानिएको राष्ट्रिय खेलकुद नै नखेल्नेलाई विभागीयबाट हटाउनुपर्ने मागसमेत उठिसकेको छ ।

'पटक-पटक खेलकुदमा सेना विवादमा आएको छ । यो राम्रो होइन । दुईपल्ट राष्ट्रिय खेलकुद छाड्यो । अहिले देशको प्रतिनिधित्व गर्ने खेलाडी नै लग्यो,' राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) का सदस्य सचिव युवराज लामाले भने, 'अबको राष्ट्रिय खेलकुदमा सेना सहभागी हुन्छ भन्ने के ग्यारेन्टी ? उसले देशका लागि खेलाडी छाड्छ भन्ने के ग्यारेन्टी ? चाहिएका बेला देशका लागि खेलाडी पठाउँदैन भने सेनालाई विभागीय टिमका रूपमा राख्न आवश्यक छैन ?'

चेपुवामा खेलाडी

सेनाले प्रतियोगिता नखेल्दा उसका खेलाडी प्रतिभा देखाउने अवसरबाट वञ्चित हूँदै आएका छन् । धावक राजेन्द्र भण्डारी र भारोत्तोलनका कमलबहादुर अधिकारीजस्ता दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) मा स्वर्ण जितिसकेका खेलाडीसमेत सेना विवादमा परेपछि प्रतिस्पर्धा गर्नबाट वञ्चित हुँदै आएका छन् । नयाँ खेलाडी पनि प्रतिभा देखाउने अवसरबाट वञ्चित हुन थालेका छन् ।

कुनै पनि खेलाडीको सपना आफ्नो देशका लागि खेल्ने हुन्छ । राखेप नेतृत्वको निर्देशन लागू भयो भने यस्तो सपना पूरा गर्नबाट सेनाका खेलाडी वञ्चित हुँदैछन् । राखेपका अनुसार छैटौं राष्ट्रिय खेलकुदमा सहभागी नभएकाले अर्को वर्ष नयाँदिल्लीमा हुने १२ औं सागको तयारीमा व्यस्त सेनाका १४ खेलाडी 'मिसन साग' बाट बाहिरिंदै छन् ।

नेपाली सेनालाई भारोत्तोलनमा बलियो मानिन्छ । तर सेनाका खेलाडीका लागि पहिलो दक्षिण एसियाली भारोत्तोलन च्याम्पियनसिप नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने अवसर गुमाउने पहिलो प्रतियोगिता बन्दैछ । 'छैटौं उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका खेलाडीले नेपालको झन्डा बोक्नेछन्,' भारोत्तोलन संघका महासचिव पार्थसारथी सेन गुप्तले अर्को साता नेपालगन्जमा हुने प्रतियोगिताबारे भने,

'सेना राष्ट्रिय खेलकुदमा सहभागी थिएन । र, छनोटको आधार मानिएको प्रतियोगिता नै नखेल्नेलाई नेपालको प्रतिनिधित्व गराउने छैनौं ।' 

खेलकुदमा विवाद निम्त्याउने सेनाको कार्य

पीएलए स्पोर्ट्स क्लब सहभागी गराएको भन्दै पाँचौं राष्ट्रिय खेलकुदमा उसले प्रतिस्पर्धा गर्ने खेल बहिष्कार । एथलेटिक्समा जितेको एक-एक स्वर्ण र रजतपदक पनि थापेन ।

-२४ चैत, २०६५

पीएलए सहभागी गराएको भन्दै छैटौं राष्ट्रिय खेलकुद बहिष्कार ।

-२२ माघ, २०६८

एएफसी च्यालेन्ज कपमा सहभागी राष्ट्रिय फुटबल टिमका दुई खेलाडी मध्यरात उठाएर लगे । जसका कारण ती दुई खेलाडी च्यालेन्ज कपको अन्तिम खेलमा नेपाली टिममा थिएनन् ।

Source: Ekantipur

अन्दाजमा एन्टिबायोटिक्स नखाऔं

काठमाडौ, वैशाख ४ - बालबालिकाहरूको निमोनिया निको बनाउनदेखि वयस्कको क्षयरोग, घाउखटिरा, पेटको अल्सर, चर्मरोग, यौनरोग, कुष्टरोग, टाइफाइड, कालाज्वर, मलेरियाजस्ता रोगहरू निको पार्न तथा नियन्त्रणमा लिन एन्टिबायोटिक्सको प्रयोग गर्नुपर्ने हुनसक्छ । एन्टिबायोटिक्सको प्रयोग दिनानुदिन बढ्दो छ । आजभोलि त एन्टिबायोटिक्स सेवन गर्न डाक्टरसँग जँचाइरहनु नपर्ने भएको छ । ज्वरो आएको होस् वा पखाला चलेको, हामी आफैं वा औषधि बिक्रेताको अन्दाजको भरमा कुनै चिकित्सकको सल्लाहबिना नै एन्टिबायोटिक्स प्रगोग गर्ने गछौर्ं । घाँटी खस्खसाएमा मात्र पनि एजिथ्रोमाइसिन प्रयोग गर्न सजिलो मान्छौं । आजभोलि डाक्टरसँग जँचाउने झन्झटभन्दा एन्टिबायोटिक्स किन्न सजिलो छ ।

सधारणतया एन्टिबायोटिक्स सूक्ष्म जीवाणु (ब्याक्टेरिया, फन्जाइ) हरूबाट उत्पादन गरिन्छ । हाल केही एन्टिबायोटिक्स रासायनिक प्रतिक्रियाद्वारा पनि उत्पादन गर्न थालिएको छ । यसले सूक्ष्म जीवाणुहरूलाई मार्ने तथा वृद्धि रोक्ने भएकाले यसलाई माइक्रोबियल एजेन्ट पनि भनिन्छ । सन् १९४१ मा अलेक्जेन्डर फ्लेमिङले फन्जाइबाट पहिलो एन्टिबायोटिक्स पेनिसिलिनको उत्पादन गरेका थिए । पेनिसिलिनले आधुनिक चिकित्सा पद्धतिलाई नै एउटा नयाँ मोड दियो । पत्ता लागेको ७२ वर्ष पार नगर्दै सात सयभन्दा बढी एन्टिबायोटिक्स सात हजारभन्दा बढी व्यापारिक नाम लिएर बजारमा आइसकेका छन् । यसले चिकित्सा पद्धतिलाई सफल त बनाएको छ तर गलत प्रयोगले संकटलाई पनि निम्त्याउँदै गएको छ । बजारमा बढी प्रयोजनमा रहेका एन्टिबायोटिक्समा एमोक्ससिलिन, एजिथ्रोमाइसिन, सिप|mोफ्लोक्सासिन, सेफेक्जिम, सेफोड्क्सिम, मेट्रोनिडाजोल आदि हुन् ।

जुनसुकै औषधिको पनि राम्रा र नराम्रा असरहरू हुन्छन् । त्यसैले भनिन्छ, कुनै पनि औषधि खानु भनेको एउटा जोखिम उठाउनु हो । अत्यधिक औषधि सेवन विषालु पनि हुनसक्छ । एन्टिबायोटिक्स धेरै किसिमका हुन्छन् । यिनीहरूका बनोट, काम र प्रवृत्ति पनि फरक-फरक हुन्छन् । त्यसैले यसले हाम्रो शरीरमा गर्ने असर पनि फरक-फरक हुन्छन् । तर सबै एन्टिबायोटिक्सले सेवनकर्ताहरूलाई असर गर्छ भन्न सकिँदैन । पेनिसिलिन समूहका एन्टिबायोटिक्स्

(एकोक्सिसिलिन, एम्पिसिलिन) प्रयोग गर्ने ५ देखि ७ प्रतिशतमा एलर्जी हुनसक्छ । जसले गर्दा छाला चिलाउने, राता-राता डाबरहरू आउने जस्ता असर देखि रक्तकोषहरू नष्ट भएर हेमोलायटिक एनेमिया अर्थात् रक्तअल्पता वा रक्तसञ्चार नै बन्द भएर मानिसको मृत्युसमेत हुनसक्छ । धेरैजसो एन्टिबायोटिक्सको विषादीपनले पेटको गडबढी हुनु, पेट दुख्नु, वाकवाकी लाग्नु, बान्ता हुनु सामान्य हो । सुई दिएको ठाउँमा सुन्निन पनि सक्छ । यसले स्नायु प्रणालीमा असर गर्ने भएकाले रिंगटा लाग्ने, टाउको दुख्ने, थकान, तनाव एवं कमजोरी महसुस हुनसक्छ ।

हाम्रो आन्द्रामा केही गुणकारी ब्याक्टेरिया हुन्छन्, जसलाई नर्मलफ्लोरा भनिन्छ । ती ब्याक्टेरियाले भिटामिन 'के' र भिटामिन 'बी' समूहका केही भिटामिनको उत्पादन गर्ने तथा शोषण गर्नमा मद्दत गर्छन् । एन्टिबायोटिक्सको प्रयोगले यी गुणकारी ब्याक्टेरियालाई मार्ने हँदा, स्वाभाविक रूपमा ती भिटामिनहरूको कमी हुन्छ । त्यस्तै एन्टिबायोटिक्सको एउटा अर्को असर हो, सुपरइन्फेक्सन् ! अर्थात् एउटा रोगको औषधि सेवन गर्‍यो, त्यो रोग त निको हुन्छ तर अर्को रोगको जन्म

हुन्छ ।

नवजात शिशुलाई टेट्रासाइक्लिन एन्टिबायोटिक्स ख्वाउँदा उनीहरूको दाँत पहेंलो हुन्छ । गर्भवती महिलाहरूले एन्टिबायोटिक्सको प्रयोग गर्दा गर्भमा रहेको बच्चामा शारीरिक तथा मानसिक असरहरू देखिनुका साथै कुनैकुनै अवस्थामा गर्भ तुहिन पनि सक्छ । एन्टिबायोटिक्सको प्रयोगले अत्यधिक रक्तस्राब हुनु, कलेजो, मृगौला एवं हड्डीहरू कमजोर हुने जस्ता असरहरू बाहेक अर्को एउटा प्रमुख असर हो,  ड्रग रेसिस्टेन्स । जुनसुकै एन्टिबायोटिक्स सेवन गर्दा त्यसको पूरा अवधिसम्म आवश्यक मात्रामा सेवन गर्नुपर्छ तर हामी रोगमा सामान्य सुधार आउने बित्तिकै औषधि खान छोडिदिन्छौं, परिणाम ब्याक्टेरियाको प्रतिरक्षाशक्तिमा विकास हुन्छ अर्थात् ड्रग रेसिस्टेन्ट हुन्छ । जसले गर्दा अर्को पटक सोही ब्याक्टेरियाले गरेको संक्रमणलाई पहिलाको एन्टिबायोटिक्सले काम नगर्ने

हुन्छ । यसरी ड्रग रेसिस्टेन्ट हुँदै जाँदा भविष्यमा रोगमाथि विजय पाउन गारो हुन सक्छ । यसबाहेक एन्टिबायोटिक्सका अरू पनि धेरै असर हुन्छन् । नबुझी अनावश्यक रूपमा, गलत परिणाम र मात्रामा एन्टिबायोटिक्स सेवन गर्नु हितकर हुँदैन । पैसाको लोभ वा कामको व्यस्तताले स्वास्थ्यको अवहेलना गरी चिकित्सकको सल्लाहबिना एन्टिबायोटिक्स मात्र होइन, कुनै पनि औषधि सेवन गर्नु खतरनाक हुनसक्छ ।

लेखक मेची अञ्चल अस्पतालमा कार्यरत छन् ।

डा. बालकृष्ण साह

Source : ekantipur

Ajako Rashifal, 15th, April 2012

Ajako Rashifal, 15th, April 2012

आज मिती २०६९ बैशाख कृष्ण पक्षा नवमी तिथी ०३ गत्ते आइतबार, अंग्रेजी महिना १५ मार्च २०१२ ! हेर्नुहोस ताजा तपाइको आज/ राशिफल......

इजरायलबाट नेपाली वेव पत्रिका संचालनमा

ज्ञानु बस्नेत, तेलअविव इजरायल, १ वैशाख । नयाँ वर्ष २०६९ को शुरूवात सँगै इजरायलबाट नेपाली वेव पत्रिका औपचारिक रूपमा संचालनमा आएको छ ।

विगतका दिनहरूमा स्वदेश तथा प्रवासमा विविध सहयोग, सामाजिक कार्यहरू लगायत अन्य मानवीय हितका कार्यहरू गर्दै आएको

इजरायलबाट सञ्चालित फेसबुक ग्रुप Nepalese In Israel पर्वतका पाँच बालबालिकालार्इ सहयोगको मोटो रकम जुटाएर अझ

चर्चाको विषय बनेको उक्त समुहले अब यो नयाँ वर्ष २०६९ बैशाक १ गते शुक्रबारदेखि आफ्नै अनलाइन पत्रिका सञ्चालनमा ल्याएको छ ।

जसको Homepage ठेगाना www.nepaleseinisrael.com रहेको छ भने आधिकारीक इमेल ठेगाना info@nepaleseinisrael.com रहेको छ ।

प्रवासी भूमि इजरायलमा रहेका सम्पूर्ण नेपालीहरूका सामाजिक गतिविधीहरू लगायत विचार भावना क्रियाकलापहरूलार्इ

आजको डिजिटल दुनियाँको माध्यमबाट अझै समेटी नेपाली नेपाली बीचको शक्ति एकता सामिप्यता कायमै राखी आपसी

सदभावलार्इ अझ प्रगाढ बनाइ राख्न सो वेव पत्रिका सञ्चालनमा ल्याइएको हो।

नेपाल र नेपाली समाज हितका लागि आगामी दिनहरूमा पनि यस्ता सहयोगका कामहरू नटुटोस भन्ने अटोठका साथ अगाडि बढेका इजरायलमा कार्यरत नेपालीहरू यो वेव पत्रिका संचालनमा आउँदा अत्यन्तै खुशी छन्।

पन्ध्र वर्ष नुपुग्दै विवाह गर्छन् बालिकाहरू

सोलुखुम्बूको वाकु वाप्सा, मगर गाउँका अधिकांश वालिकाले १५ वर्ष नपुग्दै विवाह गर्ने गरेका छन्। बालविवाह कानुनद्वारा वर्जित भएको  कुरासँग ती बालिका र उनीहरूका अभिभावक कसैलाई वास्ता छैन। वाप्सा बदबर टोलकी सुष्मा रजानमगर (१४)को वाकु- ९ लाखुका  किशोर हिराकाजी रानामगर(१६)सँग भरखरै विवाह भयो। कानुनी रूपमा दुवैको उमेर नपुगे पनि अभिभावककै सहमतिमा उनीहरूको विवाह  भएको हो। सुष्मा र हीराकाजी अहिले माइती-ससुराली गरिरहेका छन्। 

एक वर्षपहिले वाप्सा बलेफाकी कोपिला खपाङ्गी मगर (१४)ले सोमान मगर (२१) सँग प्रेम विवाह गरिन्। ओठ निचोर्दा दूध आउने बालिका  कोपिलाले विवाह गर्दा उनका अभिभावकले खासै आपत्ति जनाएनन्। आफूलाई मन पराएको भन्दै सोमानले जबरजस्ती गरेपछि बाध्य भएर  विवाह गर्नुपरेको कोपिला बताउँछिन्। विवाहपछि ४ कक्षाको उनको पढाइ त्यसै रोकिएको छ भने उमेर नपुग्दै गृहस्थी जीवन सुरु भएको छ।  विवाहले पढ्ने धोको समाप्त भएको कोपिला बताउँछिन्। 

कोपिला खपाङ्गीकै उमेरमा हिमाली मगर (१४) ले गोपाल मगर (१८) सँग गत वर्ष विवाह गरिन्। हिमाली र गोपाल आफ्नै राजीखुसीले  विवाह गरेको बताउँछन्। विवाहपछि ७ कक्षामा अध्ययनरत दुवैको स्कुल छुटेको छ। अहिले हिमाली गाउँमै घरखेती गर्छिन् भने गोपाल कहिले  गाउँ त कहिले नाम्चे आउने-जाने गर्छन्। 

सुष्मा, कोपिला र हिमालीको मात्र होइन, गाउँका सबैजसो किशोरीको पन्ध्र वर्ष नपुग्दै विवाह हुने गरेको छ। १५ वर्ष नपुग्दै विवाह गर्नेहरूको  लस्करमा जोडिन्छिन् बेबिना मगर (१८), जसले चार वर्षपहिले गाउँकै अमर मगरसँग विवाह गरेर दुईवटा सन्तान जन्माइसकेकी छिन्।  उनीहरू आमाबाबुसँग छुट्टिएर बस्दै आएका छन्। १५ वर्षमा टेक्ने क्रममै विवाह गरेकी सुजता मगर (१९) को छोरो ४ वर्षको भैसकेको छ।  विष्णु मगर (१५) ले गाउँकै शम्भु मगर (१८) सँग डेढ वर्षपहिले विवाह गरिन्। 

करिब १ सय ५० घर मगर परिवार रहेको वाप्सा गाउँमा तुलनात्मक उमेर पुगेर विवाह गर्ने सुविता मगर (१८) र राजु रानामगर (१८) हुन्।  अरूका केटाकेटीले सानैमा विवाह गरे पनि आफूले उमेर पुगेरै छोरीको विवाह गरिदिएको सुविताकी आमा चिनीमाया रजानमगर बताउँछिन्।  ९० प्रतिशत बालिकाको किशोरावस्था पार नभै विवाह हुने स्थानीय गोविन्द थापामगर बताउँछन्। गोविन्द भन्छन्- कानुनले अवैध मानेको  बालविवाह त्यहाँ परम्पराकै रूपमा स्थापित छ। 

पछिल्ला ७ वर्षमा सबैभन्दा धेरै उमेर पुगेर आफूले विवाह गरेको सन्ध्या थापामगर (२१) बताउँछिन्। उनले दुईवर्ष पहिले गाउँकै हीरा मगर  (२१) सँग विवाह गरेकी थिइन्। सन्ध्याका अनुसार पहिलो राजश्वालासमेत नहुँदै वाप्साका धेरै युवतीको विवाह भैसक्छ। २०६१/६२ यता  वाप्साका दुई दर्जनभन्दा बढीको बालविवाह भएको छ। बालविवाहलाई सामाजिक विकृति मानिए पनि आफ्नो गाउँमा सामान्य बन्दै गएको  सन्ध्या बताउँछिन्।

अरूका छोराछोरीले बालविवाह गरे पनि आफ्ना छोराछोरीलाई त्यस्तो गर्न नदिने स्थानीय अजम्बरी सामुदायिक संस्थाकी कोषाध्यक्ष सीता  मगर बताउँछिन्। बालविवाहको चलनले बालिबालिकाको पढाइ चौपट भएको कोषाध्यक्ष मगरको अनुभव छ। अहिलेसम्म वाप्साको बदबर,  बलेफा, खानी र रोयखोला टोलका कुनै मगर बालिकाले एसएलसीसम्म नगरेको सिता बताउँछिन्। अधिकांश केटाहरूले पनि १८-१९ वर्षमा  विवाह गर्ने गरेका छन्। सानो उमेरमा विवाह गर्ने चलनले गाउँ शिक्षामा ज्यादै पिछडिएको स्थानीय बासिन्दा भक्तबहादुर मगर बताउँछन्। 

बालविवाहले शिक्षा आर्जन तथा व्यक्तित्व विकासमा बाधा परेको र परिवार सञ्चालन गर्न गाह्रो भएको सन्ध्या थापा बताउँछिन्। स्थानीय  स्कुलमा कक्षा १० पढ्दापढ्दै विवाह गरेकी सन्ध्या स्वयम् त्यसपछि पढाइ छाड्न बाध्य भइन्। बालविवाह हुनुमा अभिभावकहरू नै दोषी  भएको सन्ध्याको आरोप छ। 'ठूलाहरूले गाउँको विवाह तथा सामूहिक कार्यमा साना केटाकेटीहरूलाई जुटाइदिने, जिस्क्याउने, उकास्ने आदि  काम गर्छन्,' सन्ध्या भन्छिन्- 'यसले बालविवाह गर्न प्रोत्साहित गरेको छ।' केहीले भने साथीभाइको देखासिखीले सानैमा विवाह गरेको बताउँछन्। आफू सानै भए पनि मनमिलेपछि एक्लै बस्न नसकेर विवाह गरेको बेबिना मगर बताउँछिन्।

आर्थिक एवं शैक्षिक रूपमा पछाडि रहेको वाप्सा गाउँमा बालविवाह रोक्न विशेष सचेतनात्मक अभियान खाँचो भएको गैरसरकारी संस्था  पहाडी विकास तथा संरक्षण समूह नेपालको वाकु हेर्न सामाजिक परिचालक पर्विमाया खालिङ राई बताउँछिन्। पहाडी विकासले वाप्सामा  गरिबी निवारण कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ। सामाजिक परिचालक राईका अनुसार कार्यक्रममा समेटिएका परिवारहरूको सामुदायिक  संस्थामार्फत बालविवाह रोक्न अभियान चलाउन पहल भैरहेको छ।
साभारः साप्ताहिक

ट्याङ्कीको ठक्करबाट मकवानपुरमा २ बालबालिकाको मृत्यु

सुजीता न्यौपाने,मकवानपुर,चैत २९

मकवानपुरको हेटौंडा ११ नवलपुरमा तेल बोकेको ट्याङ्कीले किच्दा आज दुई बालबालिकाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ । सडकमा हिँडिरहेका पैदल यात्रीलाई बचाउने क्रममा ट्याङ्की पल्टिँदा सडक किनारमा हिँडिरहेका हेटौंडा ११ का  १२ वर्षका बालिका अस्मिता लामा र ९ वर्षका नितेश लामाको मृत्यु भएको हो । घटनामा हेटौंडा ११ निवासी अस्मिता विडारी घाइते हुनुभएको छ । घाइते बिँडारीलाई उपचारका लागि चितवनको भरतपुर अस्पताल लगिएको छ । घटनाको विरोधमा स्थानीयबासीले विहान १० बजेदेखि पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तर्गतको नवलपुर सडकखण्ड अवरुद्ध पारेका छन् ।

आज शिक्षक दिवस

काठमाडौं, २९ चैत । नेपाली शिक्षकहरुको जेठो संस्था नेपाल राष्ट्यि शिक्षक सङ्गठन स्थापनाको ३२ औं वर्षमा प्रवेश गरेको अवसरमा मङ्गलबार देशभर शिक्षक दिवस मनाइँदैछ ।

विसं २०३६ चैत २९ गते मकवानपुरको भुटनदेवी माविमा भएको भेलाबाट बद्रीप्रसाद खतिवडाको अध्यक्षतामा गठित सो सङ्गठनले आफ्नो पेसागतसँगै प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा सकि्रयता जनाउँदै आएको छ ।

हाल शिक्षकहरुका विभिन्न संस्था भएकाले सबै सङ्गठनले सोही दिनलाई स्थापना दिवस मान्ने विषयमा पनि सहमति हुन सकेको छैन ।

सङ्गठनका अध्यक्ष बाबुराम अधिकारीले स्थापना दिवसलाई शिक्षक दिवसका रुपमा देशभर विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरिने जानकारी दिनुभयो ।

उहाँले यस अवसरमा सबै शिक्षकहरुलाई बधाइ दिनुभएको छ ।

आज रमनवमी धुमधामका साथ मनाईदै ॥

कूल तामाङ्ग÷काठमाडौँ २९ चैत । आज चैत्र शुक्ल नवमीका दिन मर्यादा पुरुषोत्तम भगवान् रामचन्द्रको सम्झनामा मनाइने ुरामनवमीु पर्व आज देशभित्र र बाहिर हिन्दु धर्मावलम्विहरुद्वारा श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ ।

असत्यमाथि सत्यको विजय तथा भगवान् श्रीरामको सम्झनामा मनाइने रामनवमी पर्वका अवसरमा भगवान् रामचन्द्रका मन्दिरहरुमा पूजापाठ गरिन्छ । आज जनकपुरस्थित रामजानकीको मन्दिरमा मेला भर्न नेपाल तथा भारतका नरनारीको घुइँचो लागेको छ ।

त्रेतायुगमा आजकै दिन भारतको अयोध्यामा भगवान् श्रीरामको जन्म भएको स्मृतिमा पवित्र नदी ताल तथा कुण्डहरुमा स्नानका साथ व्रत बसी रामगीता पाठ अध्यात्म वाल्मिकीय तुलसीकृत र भानुभक्तीय रामायण वाचन गर्ने र भगवान् रामको पूजा आराधना गरी रातभर भजनकीर्तन गर्ने परम्परा छ ।

आजका दिन व्रत बसी श्री रामको पूजापाठ र जपध्यान गर्नाले चिताएको कार्य पूरा हुने र अर्को जन्ममा बैकुण्ठ वास हुने कुरा ुव्रतार्कु नामक धर्मग्रन्थमा उल्लेख छ ।

अयोध्याका राजा दशरथका जेठा छोरा भई भगवान् विष्णुको दसौँ अवतारका रुपमा जन्मनुभएका श्रीरामले मिथिलाका राजा जनककी छोरी सीतासँग विवाह गरेपछि संसारबाट पापी तथा दुष्ट राक्षसहरुको नाश गर्नुभएको र आफ्ना पिताको कठोर आज्ञालाई सहजतापूर्वक ग्रहण गरी मानव जातिलाई सत्यको मार्गमा लाग्न प्रेरणा दिनुभएकाले उहाँको सम्झनामा रामनवमी पर्व मनाउन थालिएको धार्मिक ग्रन्थमा उल्लेख छ ।

संविधानसभा विघटन गर्ने कसरत हुँदैछ: भट्टराई

चैत २८ धादिङ । एकीकृत नेकपा माओवादीका उपाध्यक्ष डा. बाबुराम भट्टराईले संबिधान नबनाई संबिधानसभा विघटन गर्ने कसरत भइरहेको बताउनु भएको छ । अचने उच्च माध्यमिक विद्यालय त्रिपुरेश्वर ३ खहरे धादिङको स्वर्ण महोत्सवको समापन कार्यक्रममा बोल्दै भट्टराईले संबिधान नबनाई संबिधानसभा विघटन गर्ने हरकत आफूहरुलाई मान्य नहुने चेतावनी दिनुभयो । 

संबिधानसभा विघटन गरिए देश दुर्घटनामा फस्ने भन्दै उहाँले यसको जिम्वेबारी कसले लिन्छ भनेर प्रश्न गर्नुभयो । पछिल्लो समयमा देशलाई प्रतिगमन तर्फ धकेल्ने प्रयत्न भइरहेको उहाँको भनाई थियो । संघियता, गणतन्त्र, धर्म निरपेक्षता र संबिधानसभा माओवादीको एजेन्डा भएकाले माओवादीकै नेतृत्वमा यी प्रक्रिया पुरा हुनुपर्नेमा अन्यदलले त्यसो हुन नदिएको उहाँको भनाइ थियो। 

शान्ति र संबिधान भन्दा ठूलो कुरा केहि नभएको बताउनु भएका भट्टराईले संबिधानसभाबाट जनताले चाहेजस्तो संबिधान जारी गर्नुपर्ने बताउनु भयो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि समेत रहनु भएका भट्टराईले अहिलेको सरकारको मुख्य जिम्वेवारी शान्ति र संबिधान भएपनि सरकारले त्यस दिशामा केहि प्रगति गर्न नसकेको बताउनु भयो । गठन भएको दुई महिना बितिसक्दा पनि सरकारले पूर्णता नपाएको भन्दै उहाँले सरकारले जनताको पक्षमा केहि गर्न नसकेको दावी गर्नुभयो । आफू अर्थमन्त्री हुँदा शान्ति प्रक्रिया संगै आर्थीक

क्रान्तिलाई पनि अघि बढाउने प्रयास गरेको स्मरण गर्दै पूर्व अर्थमन्त्री भट्टराइले आफ्नो पार्टीले राजनीतिक र आर्थीक क्रान्तिलाई संग–संगै अघि बढाउन चाहेको बताउनु भएको छ ।

आठौं फेवा नव वर्ष महोत्सव आजदेखि पोखरामा

कस्तुप देबकोटा 

 चैत्र २८ गोरखा ।  पर्यटकिय नगरी पोखरामा आजदेखि आठौ फेवा नब बर्ष महोत्सब सुरु हुदैछ । पश्चिमाचल होटल संघ पोखराले बिगत ७ बर्षदेखि प्रत्येक नेपाली नया बर्षको अबसरमा आयोजना गर्दै आएको फेवा नबबर्ष महोत्सबको आठौ संस्करण आजदेखि सुरु हुन लागेको हो ।

 आगामी वैशाख २ गतेसम्म पोखराको बसुन्धरा पार्कमा हुने महोत्सवमा १७ वटा अन्तर्राष्ट्रिय खानाका स्टल पर्यटन सम्बन्धि १५ हस्तकला ७ र अन्य गरी कुल ७२ स्टल रहने महोत्सव संयोजक एबं पश्चिमााचल होटल संघका अध्यक्ष बिप्लप पौड्यलले जानकारी दिनुभयो । महोत्सबमा विभिन्न जिल्लाका होटल संघ र होमस्टेबारे जानकारीको साथमा पश्चिमााचल क्षेत्रको पर्यटकीय तथ्यांक संकलन गर्ने उद्धेश्य पनि रहेको महोत्सव प्रचारप्रसार संयोजक बिकल तुलाचनले जानकारी दिनुभयो । महोत्सबमा जिल्ला स्तरिय पंचेवाजा प्रतियोगिता लोकदोहोरी प्रतियोगिताको साथमा ख्यातीप्राप्त कलाकारको प्रस्तुती हाँस्यव्यंग्य पश्चिमााचल क्षेत्रको आकर्षण र पर्यटकीय गतिविधि समेटेको वृत्तचित्र प्रस्तुती बालउद्यान लगायत रहेको छ । महोत्सव सम्पन्न गर्न करिव ३६ लाख खर्च हुने र ३८ लाख पचास हजार रुपैयाँ आम्दानी हुने अनुमान गरिएको छ ।

 ३५ रुपैयाँ टिकट दर कायम गरिएकोमा प्रत्येक टिकटको पाँच रुपैया फेवा ताल संरक्षणमा छुट्याइएको संघको निबर्तमान अध्यक्ष गोबिन्दराज पहारीले जानकारी दिनुभयो । महोत्सवमा करिब २ लाख दर्शकले अबलोकन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।